پنج شنبه ٣٠ شهريور ١٣٩٦ - 
1 2
 
منو اصلی
صفحه اصلي > تاریخچه علم آمار 
 
 

 

تاریخچه رشد علم آمار

منشا ظهور آمار به صورت توصيف اطلاعات را مي توان سرشماريهايي كه حدود 4000 سال قبل از ميلاد مسيح توسط بابلي ها و مصري ها و بعداُ توسط امپراتوريهاي روم و ايران دربارة اطلاعات مربوط به زاد و ولد و دارائي هاي افراد جامعه زير سلطه خود انجام مي گرفته، به حساب آورد.
در آن زمان بود كه روشهايي براي جمع آوري، تنظيم و تلخيص داده ها ابداع گرديد. در قرن چهاردهم براي محاسبه نرخ بيمه، جمع آوري اطلاعات دربارة تولد و وفات، تصادفات و حوادث رايج گرديد.
در اواسط قرن شانزدهم اولين كتاب احتمال توسط كاردن با عنوان ”بازيها و شانس” نوشته شد، او در اين كتاب روشهاي تقلب در بازيهاي قمار را ارائه داد. بعلاوه ، موضوع پيش بيني در نتايج حاصل از انجام ازمايشهارا مطرح نمود. يكي از كارهاي او پيش بيني روز وفات خودش بود كه براي اثبات صحت پيش بيني در آن روز خودكشي نمود.
در اواسط قرن هفدهم پاسكال و فرما اولين كساني بودند كه مطالعه احتمال را به طور علمي شروع نمودند. در همين سالها به طور همزمان مطالعات آماري به صورت توصيفي انجام مي گرفت. مثلاً گرونت با مطالعه تعداد متولدين كشف نمود كه تعداد پسرها از دخترها كمي بیشتر است، اما سالهاي اول زندگي تعداد بيشتري از پسرها فوت مي كنند.

استفاده از احتمال در آمار، در اواخر قرن هفدهم شروع شد، كه در اين باره مي توان به مطالعات مندل در مورد قانون وراثت، گالتون در بكارگيري همبستگي و ارتباط بين صفات، و به ويژه فيشر در ابداع روشهاي مختلف استنباط آماري اشاره نمود.
از شروع قرن بيستم همه ساله روشهاي متعددي براي جمع آوري، تجزيه و تحليل اطلاعات ارايه گرديده كه هچنان ادامه دارد .

امروزه بكارگيري كامپيوتر و استفاده از نرم افزارهاي آماري، در تجزيه و تحليل سريع اطلاعات وسيع با محاسبات پيچيده و در همه زمينه هاي پژوهشي امكان پذير و به عبارتي اجتناب ناپذير گرديده است.
 

 

تاریخچه استفاده از آمار در ایران

واژه آمار ریشه در تاریخ زبان و فرهنگ کهن ایرانی دارد و قدمت آن به زمان هخامنشبان می رسد و تا اواسط دوره اشکانیان واژه هامار یا آمار به معنی شمار و واژه شاهامار به معنی سرشماری به کار می رفته است.
به گواه سنگ نوشته ها و آثار مورخان شرق شناس، در زمان داریوش، به منظور جمع آوری آمار، تشکیلات منظمی وجود داشته است و با استفاده از اطلاعات جمع آوری شده، دفاتر مالیاتی و نظامی تدوین می یافته و بودجه مملکتی بر اساس آن تنظیم می شده است.

در زمان کوروش نیز آمارگیری در مقیاس وسیع و در تمام پهنه ممالک تابعه حکومت مرکزی ایران انجام می شده و اخذ هرگونه تصمیم درباره ولایات بایستی مبتنی بر شناسائیهای محلی و اطلاع دقیق بر کثرت و یا قلت جمعیت و قدرت و توانایی های مالی آن ولایات باشد.

ساسانیان توجه بیشتری به آمار داشتند و امور مالی، کشاورزی و صنعتی و بازرگانی خود را بر اساس آمارها و اطلاعاتی که ماموران سرشماری جمع آوری می کردند، به انجام می رساندند. به گونه ای که در زمان خسرو انوشیروان، برای اخذ مالیات سرانه، ضمن انجام سرشماری نفوس، سن افراد و میزان ثروت آنها تعیین می شد و حتی میزان محصول درختانی مثل نخل، زیتون و تاک تعیین می گردید و بر اساس آن برای افرادی که سن آنها بین 20 تا 50 سال بود، مطابق ثروت و مکنتی که داشتند، مالیات تعیین و آگهی می گردید.

منبع: تاریخچه سرشماری نفوس در ایران، سید اکبر بدیع زادگان، مشاور مرکز آمار ایران

 

 

پیوندهای مهم
پایگاه اطلاع رسانی مقام معظم رهبری

پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری

پایگاه اطلاع رسانی دولت

نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری
 
دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی
شهید بهشــتی
آدرس : تهران - بزرگراه شهید چمران خیابان یــمن - خیابان شهید اعــرابی جنب بیمارستان آیت الله طالقانی

تلفن : 23871 - 021
پست الکترونیک : info@sbmu.ac.ir
© تمامی حقوق این سایت متعلق به دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی شهید بهشتی می باشد.